Naar de hoofdinhoud

Wat is overpronatie bij hardlopen?

Vraag je je af wat overpronatie bij hardlopen eigenlijk betekent? Dit is wat het is, hoe je het herkent en wat onderzoek zegt over de impact ervan op hardlopers.

Geschreven door Michelle

Als je ooit hardloopschoenen hebt laten aanmeten, is de kans groot dat iemand het over pronatie had. Misschien hebben ze je zien wandelen, je voeten gefilmd op een loopband, of je zonder veel uitleg een stabiliteitsschoen gegeven.

Het kan voelen als een diagnose. Alsof er iets mis is met de manier waarop je hardloopt. Dit is wat er echt aan de hand is en waarom het minder alarmerend is dan het klinkt.

Wat is pronatie?

Pronatie is de natuurlijke inwaartse rolbeweging van je voet wanneer deze de grond raakt en zich door elke paslengte beweegt. Het is geen probleem. Dit is hoe je voet schokken opvangt en energie overbrengt als je hardloopt.

Elke hardloper proneert in zekere mate. Het is een normaal onderdeel van menselijke beweging. Dus adem uit! Het is geen fout.

De vraag is hoeveel pronatie er plaatsvindt?

  • Neutrale pronatie: de voet rolt op een gezonde manier naar binnen, genoeg om de impact op te vangen zonder overbelasting te veroorzaken.

  • Onderpronatie (supinatie): de voet rolt niet genoeg naar binnen, wat voor extra belasting op de buitenrand van de voet kan zorgen.

  • Overpronatie: de voet rolt meer dan gemiddeld naar binnen, meestal meer dan 15 graden, voorbij het punt waarop hij efficiënt kracht overbrengt.

Dat is het. Overpronatie is een beschrijving van hoe de voet beweegt, geen oordeel over iemands hardloopstijl.

Hoe ziet overpronatie eruit?

Overpronatie zie je vaak als eerste aan je schoenen. Het slijtagepatroon op een oud paar hardloopschoenen kan een nuttige aanwijzing zijn.

Veelvoorkomende tekenen van overpronatie:

  • Ongelijkmatige slijtage van de zool, vooral aan de binnenkant van de hiel en voorvoet

  • Enkels die zichtbaar naar binnen kantelen tijdens het wandelen of hardlopen

  • Voetbogen die er platter uitzien dan gemiddeld, of lijken in te zakken als je staat

  • Knieën die naar binnen vallen tijdens de hardlooppaslengte

Dit zijn eerder algemene indicatoren dan diagnostische hulpmiddelen.

Voor een goede beoordeling van je looppatroon kun je het beste terecht bij een sportarts, fysiotherapeut of gekwalificeerde loopanalist.

Is overpronatie slecht?

Dit is waar het gesprek vaak onduidelijk wordt. Overpronatie komt echt heel vaak voor. Schattingen uit verschillende onderzoeken suggereren dat 40 tot 70% van de hardlopers in zekere mate overproneert, en de meesten hardlopen zonder aanhoudende problemen.

Dus nee, overpronatie is niet automatisch een probleem. Het is een variatie in hoe het lichaam beweegt, en voor veel hardlopers is het simpelweg hoe ze gebouwd zijn.

Dat gezegd hebbende, hebben sommige onderzoeken overmatige overpronatie in verband gebracht met bepaalde overbelastingsblessures, waaronder:

Het sleutelwoord hier is gekoppeld. Uit recent onderzoek blijkt dat de relatie tussen looppatroon en blessures complexer is dan eerder werd gedacht, en dat overpronatie op zichzelf geen betrouwbare voorspeller van blessures is.

Andere factoren, waaronder trainingsbelasting, ondergrond, kracht en flexibiliteit, lijken een veel grotere rol te spelen.

Er is niet één "juiste" hardlooptechniek. Je looppatroon wordt gevormd door anatomie, geschiedenis en hoe het lichaam heeft geleerd te bewegen. Een schoenmeting in een winkel of een slow-motionvideo is geen eindoordeel over iemands hardloopstijl.

Als je het gevoel hebt dat je een verhoogd risico loopt op een hardloopblessure, praat dan met een fysio om je zorgen te bespreken en samen een plan van aanpak te maken.

Wat doen hardlopers eraan?

Dit hangt er helemaal vanaf of overpronatie voor problemen zorgt. Voor hardlopers die comfortabel en consistent hardlopen, is het over het algemeen niet iets dat aangepakt hoeft te worden.

Voor hardlopers die kampen met terugkerende blessures en vermoeden dat hun looppatroon een bijdragende factor kan zijn, zijn er een paar richtingen die mensen vaak verkennen. Je kunt de juiste weg het beste bepalen met advies van een gekwalificeerde professional, en niet op basis van giswerk.

Hardloopschoenen voor overpronatie

Stabiliteits- en motion-control hardloopschoenen zijn ontworpen met extra ondersteuning aan de mediale (binnen)kant van de tussenzool, bedoeld om overmatig naar binnen afwikkelen tegen te gaan. Het zijn geen corrigerende hulpmiddelen. Het zijn tools die voor sommige hardlopers goed werken en voor andere niet.

Populaire opties in deze categorie zijn onder andere:

  • Brooks Adrenaline GTS, een vertrouwde stabiliteitsschoen die is ontworpen om ondersteunend aan te voelen zonder te stijf te zijn

  • ASICS Kayano, vaak gekozen vanwege zijn zachte gevoel en gestructureerde stabiliteit

  • New Balance 860, een betrouwbare, veelzijdige stabiliteitstrainer

Een professionele aanmeting bij een goede hardloopwinkel is de meest effectieve manier om een schoen te vinden die echt past bij jouw voet en loopstijl.

Kracht en Mobiliteit

Het versterken van de spieren rond de voeten, enkels en heupen is iets waar veel sportfysiotherapeuten in de loop der tijd met hardlopers aan werken. Voor specifieke oefeningen en een programma dat is afgestemd op jouw lichaam en doelen, kun je het beste een gediplomeerde fysiotherapeut of sportarts raadplegen.

Loopanalyse

Een professionele loopanalyse kan nuttige informatie bieden voor hardlopers met aanhoudende pijn of terugkerende blessures. Dit krijg je het beste klaar door een sportarts, fysiotherapeut of gekwalificeerde hardloopcoach die beweging in context kan beoordelen, in plaats van te vertrouwen op een videoclip of een online artikel.

Conclusie

Overpronatie is een beschrijving van hoe de voet beweegt. Het is geen diagnose en het betekent niet dat er iets mis is. Miljoenen hardlopers overproneren, en de meesten hebben daar absoluut geen last van.

Voor hardlopers zonder pijn is er over het algemeen geen reden om iets drastisch te veranderen. Voor hardlopers met terugkerende klachten die vermoeden dat hun looppatroon een rol speelt, is een sportarts of fysiotherapeut de beste plek om te beginnen.

Je Runna-abonnement regelt de trainingsbelasting en het herstel bij het hardlopen, wat in onderzoek consequent wordt aangewezen als een van de belangrijkste factoren voor blessurepreventie. Blijf consequent hardlopen, luister naar je lichaam en als iets niet goed voelt, praat dan met een gekwalificeerde professional.

Was dit een antwoord op uw vraag?